Çocuklarda Merak ve Keşif Duygusu

with Yorum Yapılmamış


Nasıl korunur, nasıl geliştirilir?

Çocukların keşif ve merak duygularını nasıl destekleyebiliriz?
Çocukların keşif ve merak duygularını nasıl destekleyebiliriz?

Bilim, teknoloji, sanat ve spor alanlarında bazı insanlar çıkıyor ve dünyayı değiştiriyor. Kimisi evrenin sınırlarını merak ediyor, kimisi nesli tükenen hayvanları… Bir sporcu en yüksek dağa tırmanmanın, diğeri ise en hızlı yüzücüyü geçmenin peşinde oluyor. Bir heykeltraş öyle bir taş yontuyor ki, yüzlerce yıl onu görenlerin zihninde kalıcı değişiklikler yaratıyor.

Tüm bu tutkulu insanların ortak özelliği, dünyayı anlamak, yorumlamak ve değiştirmek için yoğun istek duymaları… Bu yolda karşılarına çıkan engellere takılmayıp daha çok öğreniyor, çalışıyor ve kendilerini ifade ediyorlar. Kendi ritimlerini hayatın ritimiyle birleştiriyorlar.

Acaba keşif duygularını ve öğrenme heveslerini nasıl yaşam boyu koruyabiliyorlar?

Kuşkusuz, her insanın kendi doğasıyla ve yaşam koşullarıyla ilgili öznel durumları var. Herkesin dünyayı değiştirecek bir dahi olması mümkün değil. Ancak çocukluğunda zaten içinde var olan merak ve öğrenme iştahını koruyabilen herkesin dünyayla daha güçlü bağlar kuracağı kesin. Bizlerin de çocuklarımıza kazandırabileceğimiz en güzel özelliklerden birisi bu yeteneklerini koruması olacaktır.

 

“Hiçbir özel yeteneğim yok; yalnızca merak tutkusu olan bir insanım.” Albert Einstein
“Hiçbir özel yeteneğim yok; yalnızca merak tutkusu olan bir insanım.” Albert Einstein

 

Her İnsan Kaşif Doğar

Çocuklar dünyaya büyük bir öğrenme iştahıyla geliyor. Tüm duyu organlarıyla çevresinde onun için yeni olan her şeyi keşfediyorlar. Eğitim bilimci Dr.Özgür Bolat’ın aktardığına göre, Prof. Alison Gopnik bebekleri teker teker bir odaya alıyor. Ulaşamayacakları bir noktaya bir oyuncak koyuyor. Oyuncağa ulaşabilmeleri için de bir tırmık veriyor. Bebekler tırmığı kullanarak oyuncağı kendine çekiyor. Ama ilginç bir şey oluyor. Çocuklar zorla ulaştıkları oyuncaklarla çok oynamıyor. Oyuncağı çok seven çocuklar neden bu defa oynamıyor? Çocuk başka bir şeyle ilgileniyor. Çocuklar oyuncakla oynamaktansa, oyuncağı tekrar başka yere koyuyor ve tırmıkla yeniden almayı deniyor.

Aslında çocuklar hangi durumlarda tırmıkla oyuncağa ulaşabileceklerini, hangi durumlarda ulaşamayacaklarını test ediyor. Çocuklar bir nevi deney yapıyor. Yani, çocuklar oyundan ziyade, öğrenmeyle ilgileniyor. İnsanoğlunun hayatında bu kadar temel bir ihtiyaç olan öğrenmeyi tetikleyen unsur merak..*

Peki, biz çocukların merak ve keşif duygularını nasıl destekleyebiliriz?

Öncelikle, sürekli her şeyle ilgilenme halinde olan çocuklarımızı fark etmemiz gerekiyor. Onlara ilgimizi bol bol sunmalı, bu eğlenceli süreçte yanlarında olmalıyız.

Onların bizden en büyük farkı sürekli sorular sorması. Yetişkinler zihinlerini sorulara cevap vermek için kullanırken, çocukların akılları soru işaretleriyle dolu. Onların sorularına sabırla cevap vermekle kalmayıp onun merakını fazladan bilgilerle tatmin etmeli ve yeni sorularla arttırmalıyız.

Onun anlayabileceği netlikte cümleler kurmalı ve kelime dağarcığını geliştirmek için yeni sözcükleri de kullanmalıyız.**

Bilinmezlikten korkmayan çocuk, keşfettikçe mutlu ve özgüvenli olacaktır.

Böylece, mutluluğunun kaynağını, yaşam boyu öğrenme isteğinden alan bireyler, yaşamda büyük veya küçük izler bırakabilen değerli kimseler olacaktır.

Çocuklar bir kere araştırmaya ve sorgulamaya başladıklarında buldukları yeni şeyler onlarda üretebilme, değiştirebilme ve başarabilme hazzı yaşatacaktır. Bu duyguyu tekrar tekrar yaşamak isteği, çocuklar için hayat boyu itici bir güç olacaktır.***

Bırakın çocuklarınız çekmeceleri karıştırsın, salyangozlara dokunsun, durmadan sorular sorsun…

Dünyayı keşfetme ve anlama iştahı azalmış olan biz yetişkinler de,  onlara eşlik etmenin ne kadar büyük bir şans olduğunu fark ettiğimiz zaman, her şey su gibi akacaktır.

Oyunun tadını çıkarın!

 

Kaynakça:

*http://www.hurriyet.com.tr/cocuklarin-merak-duygularini-nasil-canli-tutariz-25282290

**https://www.e-psikiyatri.com/cocukta-merak-ve-ogrenme-27667

***http://www.ogrenmeyoldasi.com/kesif-yolculugu/